26 Şubat 2025 Çarşamba

BİR KELİME = MATİZ






(Bugün, söylenişi aynı ama iki farklı anlamı olan bir kelime yayında. Aşağıda ayrı ayrı anlam, kullanış ve birleşik fiil açıklamaları mevcut.)


Matiz : (isim, denizcilik, Rumca) İki halatı ek yeri kalınlaşmayacak biçimde birbirine ekleme işi.


Birleşik Fiil olarak kullanımı :

Matiz etmek : İki halatı ek yeri kalınlaşmayacak biçimde birbirine eklemek.

      "Şafak sökerken şatı ta uzaklarda gördük. Ona gittik, denizciler kopan halatı matiz ettiler. Şatı bağladık." - Halikarnas Balıkçısı


* * * * *


Matiz : (Rumca) 1. (sıfat, argo) Çok sarhoş.

2. (sıfat, argo, tiyatro) Orta oyununda ve Karagöz'de sarhoş rolü.



Birleşik Fiil olarak kullanımı :

Matiz olmak : (argo) Sarhoşluktan sızacak duruma gelmek.

      "Bak şu moruğa matiz oluyor gene." - Orhan Kemal


* * * * *

Kelime Kökeni :

Yeni Yunanca máthisos μάθυσος  "sarhoş" sözcüğünden alıntıdır. Kelime, Eski Yunanca aynı anlama gelen methystēs μεθυστης  sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca methý μεθύ  "mayalanmış içki, şarap" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük, Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *medhu- "mayalanmış içki" biçiminden evrilmiştir.




 



{ಠ,ಠ}
 |)__) 
-”-”-




not: görsel, internetten alıntıdır.



22 yorum:

  1. İlk anlamını bilmiyordum, muhtemelen duymuşumdur ama unutmuşum. İkinci anlamı ise biliyorum, şahsen bir kerenin dışında olmadım ama olan arkadaşlardan iyi bilirim:) Askerdim, yerimden kalkamayacağımı anlamıştım lakin kimseyi inandıramamıştım:))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Buraneros,
      İnanmamaları normal gerçekten :) Hep bir görev adamı olarak etrafı toplamaktan belki de ilk defa kendini şöyle bir bırakmışsındır. :D Oh ne iyi olmuş, arada yapmalı. :)

      Sil
  2. Matiz'in anlamını bilmiyordum. Teşekkürler :)
    İlk aklıma gelen Mabel Matiz oldu kelimeyi görünce :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. SinanGCL,
      Sanatçıyı bilenlerin ilk aklına gelen odur eminim :) :T

      Sil
  3. Ya yeni bir kelime öğrenmiş oldum:) Çok teşekkürler:)

    YanıtlaSil
  4. Denizciliğe karşı inanılmaz bir ilgim var ve birçok terime de hakim olduğumu düşünürdüm. Ta ki bu yazınızı okuyana kadar:) Ben hep ikinci anlamını bilirdim, zaten o da denizcilere çok uzak bir kelime değil:))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. SzgnBsl,
      Açıkçası ben de ikinci anlamına vakıftım, denizcilikte de kullanılıyor olması enteresan. Eh ilintisini siz de çok güzel ifade etmişsiniz :D

      Sil
  5. Merhabalar.
    MATİZ, kulağıma ve hafızama hiç yabancı bir sözcük değil. Ancak ne var ki, bu sözcüğün ne menşeini, ne de anlamını bilmiyordum. Matiz kelimesi ile ilgili tüm ayrıntılı bilgileri paylaşımınızdan öğrendim. Bu arada Arapça ve eski bir kelime de olsa, MENŞE kelimesini sık kullanırım. Ancak bu kelimenin cümle içindeki kullanılışına göre aldığı ekler konusunu TDK başka türlü açıklıyor. Ben başka türlü kullanıyorum. TDK'ya uyacak olursam; örneğin, "matiz kelimesinin menşesi Rumca" demem gerekiyor. Ben ise "matiz kelimesinin menşei Rumca" diyorum.

    Tekrar sizin kelimenize dönecek olursam, iki anlamı olan bu Rumca kelimeyi sözlük arşivine ekledim. Paylaşım ve bilgilendirmeniz için teşekkür eder, emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim. Eski yazarlarımız bu kelimeyi kullanmışlar ama, ben ve benim gibilerin kullanabileceklerini hiç sanmıyorum.

    Bir kelime paylaşımınızda daha, hep beraber bir kelimenin kökeni, anlamı ve kullanıldığı yerler konusunda bilgi sahibi olduk. Tekrar teşekkür eder, emeğinize ve gönlünüze sağlıklar dilerim.
    Selam ve saygılarımla.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Recep Bey merhabalar,
      Menşe kelimesini kullanırım arada ve haklısınız menşesi diye hiç kullanmadım ben de, belirttiğiniz şeklini uyarı olarak veriyor benim program da zaten.
      Yeni kelimelerle çalışmak, kişisel dağarcığa katmak çok keyifli. Bu yayınlara verdiğiniz katkıdan dolayı çok teşekkür ediyorum size.
      Sağlık ve afiyetler diliyorum.
      Saygılar,

      Sil
  6. Ben sadece sarhoş anlamını biliyordum :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dada,
      Çoğunluk böyle biliyoruz/duk :) Şimdi bir anlamı daha eklendi. :) :F

      Sil
  7. Bildiğim tek Matiz, Mabel Matiz'di doğrusu :)

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. İlkay,
      Ama ne hoş ve özel bir sesi var onun da değil mi :T :)

      Sil
  8. Bu anlamlarını hiç bilmiyordum, ilginç. Ben de şarkıcı olanı biliyordum sadece. :))

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. duygu özkan,
      Şarkıcı adının yanına şimdi de anlamları eklendi, yaşasın :) :T

      Sil
  9. Aklımdaki tek soru yani "Mabel Matiz" bunu ikinci anlamda kullanmış olabilir mi? :D

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. dövüşürken hanımefendi değilim,
      Ben mümkün diye düşünüyorum :D

      Sil
  10. Matiz kelimesini, sadece denizcilik terimi olarak biliyordum. Demek, çok sarhoş anlamında da kullanılıyormuş, hiç duymadım. Çok sarhoş olana, zom oldu, deriz hep. Zom, zombiden mi türemiş, onu da bilmiyorum. :)
    Müzik yine şahaneydi. Akşam çayına çok güzel eşlik etti sevgili Sezer Hanım. :)
    Kıymetli paylaşımınıza teşekkür ediyorum.
    Mutlu akşamlar...❤️

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Sevgili Nazlı Hanım,
      Sizin bulmaca sevdanız, bir çok kelimeyi herkesten önce tanıtıyor, ne güzel :)
      Kelimelerle haşır neşir olunca insan kelime köklerini merak ediyor, haklısınız. Zom-zombi bunlara bir bakmak lazım. :T
      Müzik efsane gerçekten, insanın aklını başından alacak nitelikte ki bu kelimeye de iyi eşlik etti, katılıyorum size.
      Güzel sözlerinize, katkınıza teşekkürler.
      Sevgiler <3

      Sil

{ಠ,ಠ}
|)__)
-”-”-


Dikkat Spama düşen yorumlar denetimden geçerek yayınlanacaktır.

:)

;)

:D

:(

=(

:@

:X

:O

:P

:F

:Y

:A

<3


:T

:H