1. (sıfat, din bilimi) Dinin kurallarına aykırı olmayan, dinî bakımdan yasaklanmamış olan, haram karşıtı.
2.(sıfat) Kurallara, geleneklere uygun.
3. (zarf) Kurallara, geleneklere uygun olarak.
Helal kazanılmış para.
4. (isim, mecaz) Nikâhlı eş.
5.(ünlem) Bir durumun beğenildiğini göstermek için “bravo, aferin” anlamında kullanılan bir söz.
Deyim, Birleşik Fiil ve Kalıp Söz şeklinde kullanımı :
Helal etmek : Üzerinde hiçbir hak iddia etmeksizin bağışlamak.
Alacağımı sana helal ediyorum.
Helal olmak : Yapılmasında veya kullanılmasında dinen sakınca bulunmamak, uygun ve yerinde olmak.
"Sana olmaz dökülen kanlarımız sonra helal." - Mehmet Akif Ersoy
Helal olsun :1. Bir hizmet veya özverinin istenilerek yapıldığını ve takdir edildiğini göstermek için kullanılan bir söz.
"Yol güzel, tarlalar cömert / Helal olsun yol parası" - Bedri Rahmi Eyüboğlu
2. "Hakkımı helal ediyorum" anlamında kullanılan bir söz.
3. Bir davranış karşısında sitemle söylenen bir söz.
"Helal olsun, bunu senden beklemezdim."
Helal süt emmek : Doğruluktan ayrılmamak.
"Helal süt emmiş, dürüst, temiz, çalışkan bir mühendis bulalım." - Ayşe Kulin
Birleşik Kelime olarak kullanımı :
Helalühoş : (sıfat, Arapça ḥalāl + Farsça ḫoş) Yapılmış bir iyilikten, yardımdan söz edilirken buna pişman olunmadığını anlatmak için söylenen helalühoş olsun cümlesinde geçen bir söz.
Helalzade : (Arapça ḥalāl + Farsça zāde)
1. (isim, eskimiş) Nikâhlı bir ana ve babadan doğmuş kimse.
2. (isim, eskimiş, mecaz) Doğruluktan ayrılmayan, helal süt emmiş kimse.
Kelimenin Kökeni :
Arapça ḥll kökünden gelen ḥalāl "izinli olan, dinen yasak olmayan" sözcüğünden alıntıdır. Sözcük, Arapça ḥalla "çözdü, izin verdi" fiilinin masdarıdır.
"Teselliden nasibim yok hazan ağlar baharımda." - Mehmet Akif Ersoy
Kelimenin kökeni :
Farsça χazān "sonbahar" sözcüğünden alıntıdır.
Bir başka anlamı da, İbranice χazzān a) Tapınak görevlisi. b) Sinagogda ilahi okumakla görevli kişi, kantor sözcüğünden alıntıdır. İbranice sözcük Akatça (Babil ve Asur dillerinde) χazānu "kent yöneticisi" sözcüğünden alıntıdır.